Trong những năm qua, công tác quản lý, cứu hộ và bảo tồn động vật hoang dã nói chung, đặc biệt là loài gấu nói riêng tại Việt Nam đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng, hướng tới mục tiêu chấm dứt hoàn toàn tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật trên phạm vi cả nước.      

     Ngày 24/8/2026, được sự cho phép của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Lâm Nghiệp và Kiểm lâm và các cơ quan có liên quan, Ban Quản lý Dự án Cứu hộ Gấu Việt Nam tại VQG Bạch Mã phối hợp cùng Tổ chức Động vật Châu Á (Animals Asia) long trọng tổ chức: Hội thảo tăng cường phối hợp vận động chuyển giao gấu và thúc đẩy công tác cứu hộ, bảo tồn gấu tại Vườn quốc gia Bạch Mã.

     Hội thảo quy tụ 60 đại biểu đại diện cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Vườn quốc gia Bạch Mã, Tam Đảo, Cát Tiên, cùng Chi cục Kiểm lâm các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hải Phòng, Huế, Nghệ An, Đồng Nai, Thái Nguyên và nhiều cơ quan, tổ chức liên quan. Đây là hội thảo chuyên môn đầu tiên diễn ra tại Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Vườn quốc gia Bạch Mã trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn quyết định để chấm dứt hoàn toàn tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật.

     Tại Hội thảo, các đại biểu đã tập trung đánh giá thực trạng gấu nuôi nhốt, chia sẻ kinh nghiệm vận động chuyển giao và thống nhất phương án phối hợp nhằm đẩy nhanh tiến độ cứu hộ những cá thể gấu còn lại.

Các đại biểu tham dự Hội thảo 

Kết quả tích cực sau hai thập kỷ nỗ lực

     Theo số liệu từ cơ quan quản lý, năm 2005, Việt Nam ghi nhận đỉnh điểm 4.239 cá thể gấu bị nuôi nhốt. Sau hơn hai thập kỷ triển khai đồng bộ các giải pháp từ quản lý, cứu hộ đến tuyên truyền, tính đến tháng 7/2026, số lượng này đã giảm xuống còn 206 cá thể - tương đương mức giảm gần 95%. Đặc biệt, chỉ trong giai đoạn 2024–2026, số gấu nuôi nhốt đã giảm mạnh từ 384 xuống 206 cá thể. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả phối hợp giữa cơ quan quản lý, lực lượng kiểm lâm và các tổ chức bảo tồn.

     Hiện nay, 129 cá thể gấu đang được nuôi tại 46 hộ gia đình và cơ sở tư nhân - tập trung tại Hà Nội, Nghệ An, Hải Phòng, Đồng Nai và một số tỉnh phía Bắc - được xác định là nhóm trọng tâm cần tiếp tục vận động chuyển giao tự nguyện.

TS. Nguyễn Vũ Linh, Giám đốc VQG Bạch Mã phát biểu tại Hội thảo

     Phát biểu tại Hội thảo, TS. Nguyễn Vũ Linh, Giám đốc Vườn quốc gia Bạch Mã nhấn mạnh: Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Bạch Mã không chỉ là một công trình đầu tư mà là sứ mệnh bảo tồn lâu dài. Tính đến nay, trung tâm đã tiếp nhận và chăm sóc 30 cá thể gấu từ nhiều địa phương, đồng thời chuẩn bị đầy đủ về cơ sở vật chất, đội ngũ thú y cùng quy trình chuyên môn để sẵn sàng tiếp nhận thêm các cá thể mới.

     TS. Jill Robinson MBE - Sáng lập viên kiêm Tổng Giám đốc Tổ chức Động vật Châu Á (AAF) chia sẻ rằng “Ngay từ những ngày đầu, Tổ chức Động vật Châu Á chưa bao giờ đi một mình trên hành trình này. AAF mong muốn cùng các địa phương chia sẻ những điều đang hiệu quả, nhìn thẳng vào những khó khăn còn tồn tại và cùng tìm ra những giải pháp thiết thực để hoàn thành chặng đường cuối cùng… Mục tiêu cuối cùng rất giản dị nhưng đầy ý nghĩa: mọi cá thể gấu còn lại đều xứng đáng có cơ hội được sống phần đời còn lại trong một môi trường an toàn và đảm bảo phúc lợi”.

TS. Jill Robinson MBE - Sáng lập viên kiêm Tổng Giám đốc Tổ chức Động vật Châu Á phát biểu tại Hội thảo

Kinh nghiệm thực tiễn từ các địa phương tuyến đầu

     Hội thảo đã lắng nghe những chia sẻ thực tiễn từ các địa phương đi đầu trong công tác vận động:

Thái Nguyên: Đại diện Chi cục Kiểm lâm Thái Nguyên chia sẻ cột mốc lịch sử ngày 15/6/2026. Sau hơn 22 năm kiên trì vận động, địa phương đã đưa số gấu nuôi nhốt từ hơn 70 cá thể về 0, trở thành tỉnh thứ 23 trên cả nước chấm dứt hoàn toàn nạn nuôi nhốt gấu.

Đại diện Chi cục Kiểm lâm Thái Nguyên chia sẻ kinh nghiệm

Hà Nội: Là địa phương còn số lượng gấu nuôi nhốt nhiều nhất (69 cá thể tại 17 hộ gia đình), Chi cục Kiểm lâm Hà Nội cho biết từ đầu năm 2026 đến nay đã vận động chuyển giao thành công 3 cá thể. Địa phương xác định sự đồng thuận của từng gia đình là yếu tố quyết định, đồng thời đề xuất tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, truyền thông và thiết bị giám sát trong thời gian tới.

Đại diện Chi cục Kiểm lâm Hà Nội chia sẻ kinh nghiệm

Nghệ An: Chi cục Kiểm lâm Nghệ An chia sẻ bài học về việc kiên trì tìm hiểu hoàn cảnh từng hộ nuôi, chọn đúng thời điểm vận động và phối hợp chặt chẽ với người thân chủ nuôi để tạo sự đồng thuận. Nhờ đó, trong 2 năm qua, tỉnh đã chuyển giao thành công 3 cá thể gấu về Trung tâm Cứu hộ Gấu Bạch Mã.

Hướng tới mục tiêu chấm dứt hoàn toàn nuôi nhốt gấu

     Phát biểu tại Hội thảo, TS. Đoàn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm khẳng định tuyên truyền, vận động vẫn là giải pháp chủ đạo trong giai đoạn hiện nay. Cục sẽ tổng hợp các ý kiến để tham mưu báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các tỉnh, thành phố còn gấu nuôi nhốt đẩy mạnh công tác vận động, sớm hoàn thành việc bàn giao.

TS. Đoàn Hoài Nam - Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phát biểu

     Hội thảo thống nhất tiếp tục coi công tác vận động tự nguyện là giải pháp trọng tâm, tăng cường phối hợp giữa các cấp, ngành và cộng đồng dân cư. Đồng thời, cơ quan chức năng sẽ kiên quyết xử lý nghiêm theo quy định pháp luật đối với các hành vi vi phạm mới liên quan đến mua bán, vận chuyển hoặc nuôi nhốt gấu trái phép.

Các đại biểu ký cam kết cùng hành động để chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu

     Khép lại Hội thảo, các đại biểu đã tham quan Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Vườn quốc gia Bạch Mã, trực tiếp quan sát quy trình cứu hộ, chăm sóc thú y và phục hồi tập tính tự nhiên cho gấu. Hoạt động này là minh chứng rõ ràng cho năng lực tiếp nhận của hệ thống cứu hộ trong giai đoạn tăng tốc sắp tới.

Kiều Ninh – Minh Tâm